چرا برخی مراکز تصویربرداری برای بیماران با وزن بالای ۱۰۰ کیلوگرم MRI انجام نمیدهند؟ MRI یا همان تصویربرداری تشدید مغناطیسی یکی از دقیقترین و پیشرفتهترین روشهای تشخیصی در دنیای پزشکی است. این دستگاه برای بررسی بافتهای نرم، مغز، نخاع، مفاصل و بسیاری از اندامها استفاده میشود. اما شاید شنیده باشید که برخی مراکز تصویربرداری به بیماران میگویند: «متأسفیم، ما برای افراد با وزن بیش از ۱۰۰ کیلوگرم MRI انجام نمیدهیم.» این موضوع برای بیماران کمی نگرانکننده است. در این مقاله از پرتو ۲۴ بهطور کامل بررسی میکنیم که چرا چنین محدودیتی وجود دارد و چه راهحلهایی برای بیماران سنگینوزن در نظر گرفته میشود.
۱. محدودیتهای فنی دستگاه MRI یکی از مهمترین دلایل این موضوع، محدودیتهای طراحی و مهندسی دستگاه MRI است. دستگاههای MRI معمولاً برای وزن مشخصی ساخته میشوند و گنجایش تخت یا تونل آنها محدود است. محدودیت تحمل وزن تخت MRI: اغلب دستگاههای MRI قدیمیتر تحمل وزنی بین ۱۲۰ تا ۱۵۰ کیلوگرم دارند. اگر وزن بیمار از این حد بالاتر باشد، احتمال آسیب به تخت یا ایجاد مشکل در حرکت آن وجود دارد. قطر تونل (Bore Size): علاوه بر وزن، ابعاد بدن بیمار هم اهمیت دارد. بیشتر MRIها تونلی به قطر حدود ۶۰ سانتیمتر دارند. اگر بیمار دور کمر یا شانههای بزرگی داشته باشد، ممکن است بهراحتی داخل تونل قرار نگیرد یا دچار احساس تنگی و ناراحتی شدید (کلستروفوبیا) شود.
۲. مسائل ایمنی و سلامت بیمار دستگاه MRI از میدان مغناطیسی بسیار قوی استفاده میکند. در صورتی که وزن یا سایز بیمار بیشتر از حد استاندارد باشد: ممکن است بدن بیمار بیش از حد به دیواره دستگاه بچسبد و حرکت تخت دچار مشکل شود. در برخی موارد، به دلیل فشار و محدودیت فضا، بیمار احساس تنگی نفس یا اضطراب میکند. اگر تخت یا سیستم مکانیکی دستگاه تحمل وزن بیمار را نداشته باشد، احتمال شکستن یا گیر کردن وجود دارد که خطرساز است.
۳. تفاوت دستگاههای MRI در مراکز مختلف همه مراکز تصویربرداری از یک نوع دستگاه استفاده نمیکنند. برخی مراکز از MRIهای قدیمیتر یا مدلهای بسته (Closed MRI) بهره میبرند که محدودیت بیشتری دارند. اما مراکز پیشرفتهتر به دستگاههای: MRI با تونل باز (Open MRI) MRI با تحمل وزن بالا (High Weight Capacity MRI) مجهز هستند که میتوانند بیماران سنگینتر (تا حدود ۲۲۰ کیلوگرم یا حتی بیشتر) را پذیرش کنند. بنابراین اگر در یک مرکز به شما گفته شود که امکان انجام MRI وجود ندارد، لزوماً به معنای غیرممکن بودن تصویربرداری نیست، بلکه شاید لازم باشد به مرکز دیگری با تجهیزات جدیدتر مراجعه کنید.
۴. چرا عدد «۱۰۰ کیلوگرم» بیشتر مطرح میشود؟ در بسیاری از مراکز تصویربرداری، عدد ۱۰۰ کیلوگرم بهعنوان یک مرز تقریبی اعلام میشود. دلیل این موضوع: حاشیه ایمنی: مراکز ترجیح میدهند کمی سختگیرانهتر عمل کنند تا خطرات احتمالی به صفر برسد. ابعاد بدن بیمار: معمولاً افراد بالای ۱۰۰ کیلوگرم حجم بدن بیشتری دارند و احتمال گیرکردن در تونل بیشتر میشود. سیاست داخلی مراکز: برخی مراکز به دلیل نگرانیهای حقوقی و ایمنی، بیماران سنگینتر را پذیرش نمیکنند تا مسئولیتی متوجه آنها نشود. ۵. چه راهکارهایی برای بیماران سنگینوزن وجود دارد؟ اگر وزن بیمار بالای ۱۰۰ یا حتی ۱۵۰ کیلوگرم باشد، راهحلهای زیر میتواند کمککننده باشد:
- انتخاب مراکز مجهزتر مراکز پیشرفتهتر دارای MRIهای مدرن با قطر تونل بزرگتر (۷۰ سانتیمتر) یا MRI باز هستند. این دستگاهها هم فضای بیشتری در اختیار بیمار میگذارند و هم تحمل وزن بالاتری دارند.
- استفاده از روشهای تصویربرداری جایگزین در برخی موارد، بهجای MRI میتوان از روشهایی مثل سیتی اسکن (CT Scan) یا سونوگرافی پیشرفته استفاده کرد. البته انتخاب این روشها به تشخیص پزشک بستگی دارد.
- کاهش اضطراب بیمار برخی بیماران علاوه بر وزن بالا، دچار ترس از فضای بسته نیز هستند. در این حالت استفاده از داروهای آرامبخش سبک یا MRI باز میتواند شرایط را راحتتر کند.
- تجربه بیماران واقعی خیلی از بیماران در اینترنت یا هنگام مراجعه به مراکز تصویربرداری از این مشکل صحبت میکنند:
بیماری با وزن ۱۲۰ کیلوگرم گفته بود: «به من گفتند در این مرکز امکان MRI نیست، اما مرکز دیگری با دستگاه جدیدتر توانست MRI کمرم را انجام دهد.» فرد دیگری با وزن حدود ۱۳۰ کیلوگرم تجربه کرده بود که MRI باز بسیار راحتتر و بدون استرس بوده است. این تجربهها نشان میدهد که مشکل اصلی، بیشتر به نوع دستگاه و مرکز تصویربرداری مربوط است، نه صرفاً به وزن بیمار.
- نقش پرتو ۲۴ در انتخاب مرکز مناسب سامانه پرتو ۲۴ به بیماران کمک میکند تا بتوانند در کوتاهترین زمان، مرکز تصویربرداری مناسب خود را پیدا کنند. اگر بیماری با وزن بالا نیاز به MRI داشته باشد، پرتو ۲۴ میتواند مراکزی را معرفی کند که دارای تجهیزات مدرنتر و قابلیت پذیرش بیماران سنگینوزن هستند.
عدم انجام MRI برای بیماران بالای ۱۰۰ کیلوگرم به معنای ناتوانی پزشکی نیست، بلکه بیشتر به محدودیتهای فنی و ایمنی دستگاهها مربوط میشود. خوشبختانه با پیشرفت تکنولوژی، دستگاههای MRI جدیدتر امکان پذیرش بیماران با وزن بالاتر را دارند. پس اگر شما یا یکی از عزیزانتان وزن بالای ۱۰۰ کیلوگرم دارید و نیاز به MRI دارید: نگران نباشید. از مراکز مختلف درباره نوع دستگاه پرسوجو کنید. از طریق پرتو ۲۴ نزدیکترین مرکز مناسب را بیابید.