پوکی استخوان چیست و چرا نباید آن را نادیده بگیریم؟ پوکی استخوان یک بیماری خاموش اما خطرناک است که باعث کاهش تراکم و استحکام استخوانها میشود. در این بیماری، استخوانها به مرور زمان ضعیف و شکننده میشوند و حتی ضربههای خفیف میتواند باعث شکستگی شود. طبق گزارشهای جهانی، میلیونها نفر در دنیا به این بیماری مبتلا هستند و بسیاری از آنها تا زمان اولین شکستگی از بیماری خود خبر ندارند.
پوکی استخوان چگونه ایجاد میشود؟ بدن انسان به طور طبیعی دائماً در حال ساخت و بازسازی استخوان است. اما با افزایش سن، سرعت تحلیل استخوان بیشتر از ساخت آن میشود. این عدم تعادل منجر به کاهش تراکم استخوان خواهد شد.
مهمترین عوامل خطر: افزایش سن (به ویژه بالای ۵۰ سال) یائسگی در زنان سابقه خانوادگی کمبود کلسیم و ویتامین D کمتحرکی مصرف طولانیمدت کورتون سیگار و الکل زنان بیشتر از مردان در معرض خطر هستند، بهویژه پس از یائسگی.
علائم پوکی استخوان چیست؟ نکته مهم این است که پوکی استخوان در مراحل اولیه علامت مشخصی ندارد. به همین دلیل به آن "بیماری خاموش" میگویند. در مراحل پیشرفته ممکن است این علائم دیده شود: درد مزمن کمر کاهش قد قوز پشت شکستگیهای مکرر (مچ دست، لگن، ستون فقرات) اگر فردی بدون ضربه شدید دچار شکستگی شود، باید احتمال پوکی استخوان بررسی شود.
تست سنجش تراکم استخوان چیست؟ استانداردترین روش تشخیص پوکی استخوان، انجام تست سنجش تراکم استخوان با دستگاه DEXA scan است. این تست با استفاده از اشعه ایکس با دوز بسیار پایین انجام میشود و میزان تراکم استخوان در ستون فقرات و لگن را اندازهگیری میکند.
تست DEXA چگونه انجام میشود؟ بیمار روی تخت دستگاه دراز میکشد. اسکن بدون درد و بدون تزریق انجام میشود. مدت زمان انجام تست معمولاً بین ۱۰ تا ۲۰ دقیقه است. نیاز به آمادگی خاصی ندارد (جز عدم مصرف مکمل کلسیم چند ساعت قبل از تست). میزان اشعه این تست بسیار کم است و خطری برای بیمار ندارد. تفسیر نتیجه سنجش تراکم استخوان نتیجه تست به صورت عددی به نام T-score گزارش میشود: T-score بالاتر از -۱ → طبیعی بین -۱ تا -۲,۵ → کاهش تراکم استخوان (استئوپنی) کمتر از -۲.۵ → پوکی استخوان پزشک بر اساس این عدد، درمان مناسب را شروع میکند.
چه کسانی باید تست سنجش تراکم استخوان انجام دهند؟ اگر جزو این گروهها هستید، نباید انجام تست را به تعویق بیندازید: زنان بالای ۶۵ سال مردان بالای ۷۰ سال زنان یائسه زیر ۶۵ سال با ریسک فاکتور افرادی با سابقه شکستگی بدون ضربه شدید مصرفکنندگان طولانیمدت کورتون بیماران مبتلا به بیماریهای تیروئید، روماتیسم و سوءتغذیه
آیا پوکی استخوان درمان دارد؟ کاملاً قابل کنترل است؛ اما به یک شرط: تشخیص زودهنگام. روشهای درمان شامل: مکمل کلسیم و ویتامین D داروهای تقویتکننده استخوان اصلاح سبک زندگی ورزشهای تحمل وزن ترک سیگار اما بدون انجام تست سنجش تراکم استخوان، هیچ درمانی دقیق نخواهد بود.
چرا انجام تست در مرکز معتبر اهمیت دارد؟ کیفیت دستگاه، کالیبراسیون منظم و تفسیر دقیق نتایج اهمیت بسیار زیادی دارد. انجام تست در مراکز معتبر تصویربرداری باعث میشود نتیجه قابل اعتماد و قابل استناد برای پزشک باشد. رزرو آنلاین تست سنجش تراکم استخوان امروزه دیگر نیازی به مراجعه حضوری برای گرفتن نوبت نیست. شما میتوانید بهراحتی از طریق سامانه پرتو ۲۴، نزدیکترین مرکز تصویربرداری را پیدا کرده و نوبت تست سنجش تراکم استخوان خود را آنلاین رزرو کنید. مزایا: مشاهده مراکز فعال مقایسه موقعیت مکانی انتخاب زمان دلخواه جلوگیری از اتلاف وقت.
آیا تست سنجش تراکم استخوان درد دارد؟ خیر، کاملاً بدون درد است.
هر چند وقت یکبار باید تست انجام شود؟ بسته به نظر پزشک، معمولاً هر ۱ تا ۲ سال یکبار.
آیا مردان هم دچار پوکی استخوان میشوند؟ بله، هرچند شیوع آن در زنان بیشتر است.
پوکی استخوان بیماریای است که تا زمان شکستگی ممکن است خود را نشان ندهد. تنها راه تشخیص دقیق آن، انجام تست سنجش تراکم استخوان (DEXA) است. تشخیص بهموقع میتواند از شکستگیهای خطرناک و عوارض جدی جلوگیری کند. اگر در گروه پرخطر قرار دارید، امروز برای بررسی وضعیت استخوانهای خود اقدام کنید و از طریق پرتو ۲۴ نوبت خود را ثبت نمایید.