کمردرد به دلایل مختلفی ایجاد میشود، اما برخی از انواع کمردرد ها میتوانند نشانه مشکلات جدی تری باشند که نیاز به توجه فوری دارند.
۱.کمردرد با علائم عصبی:اگر همراه با کمردرد، علائمی مانند ضعف عضلانی، بیحسی یا گزگز در پاها، مشکل در کنترل ادرار یا مدفوع (نشانههای فشار بر روی عصب)، بهخصوص در قسمت تحتانی کمر مشاهده میشود.
۲- کمردرد شدید و ناگهانی: اگر به طور ناگهانی و بدون دلیل مشخص (مانند یک آسیب فیزیکی) شروع شود و شدید باشد.
۳- کمردرد که با استراحت بهتر نمیشود: که با استراحت یا تغییر وضعیت بهبود پیدا نمیکند یا حتی در زمان استراحت بدتر میشود.
۴- کمردرد پس از یک آسیب یا تصادف: اگر بعد از یک حادثه مثل تصادف، سقوط یا ضربه بروز کند، نیاز به بررسی دقیقتر دارد.
۵- کمردرد همراه با تب یا کاهش وزن: اگر با علائم عمومی مانند تب، تعریق شبانه یا کاهش وزن غیرقابل توضیح همراه باشد، این میتواند نشانه عفونت یا بیماریهای جدیتری مثل سرطان باشد.
۶- کمردرد که به پایین پاها تیر میکشد: اگ همراه با درد شدید و تیر کشیدن به پاها باشد (بهویژه اگر تا پایین پاها منتشر شود)، این میتواند نشانه سیاتیک یا مشکلات دیسک باشد.
در این موارد بهتر است با یک پزشک مشورت کنید تا علت دقیق کمردرد بررسی و درمان مناسب آغاز شود.
در ام آر آی (تصویربرداری با تشدید مغناطیسی)، انواع بیرون زدگیهای دیسک کمر به واسطه تفاوت در شکل، محل، و شدت بیرون زدگی قابل شناسایی هستند. در زیر، انواع بیرون زدگی دیسک و نحوه نمایش هر یک در ام آر آی توضیح داده شده است:
۱برآمدگی دیسک کمر
- ظاهر در : ام آر آی کمردرد در این حالت، دیسک کمر به طور یکنواخت و متقارن به بیرون از فضای بین مهرهها برآمده است. در تصاویر ام آر آی، بیرون زدگی خفیفی در دیسک کمر مشاهده میشود که در تمام جهات گسترش یافته است، اما هنوز شکاف یا پارگی در دیسک دیده نمیشود.
- مشخصه: برآمدگی دیسک کمر معمولاً شکل گرد یا نیمهگرد دارد و دیسک همچنان سالم است، اما به مرور زمان دچار تغییرات دژنراتیو میشود.
۲پروتروژن دیسک کمر
- ظاهر در : ام آر آی پروتروژن به صورت برآمدگی غیریکسان و موضعی در دیسک کمر دیده میشود. لایه بیرونی دیسک هنوز پاره نشده است، اما دیسک در ناحیه خاصی به بیرون فشار آورده است. در تصاویر T۲-weighted، میتوان برآمدگی دیسک کمر را که به نخاع یا عصبها نزدیک شده است، مشاهده کرد.
- مشخصه: این نوع بیرون زدگی معمولاً کوچک و محدود به ناحیه خاصی است و لبههای دیسک به طور متقارن نیستند.
۳اکستروژن دیسک کمر
- ظاهر در : ام آر آی در این نوع، لایه بیرونی دیسک کمر پاره شده و مواد داخلی (هسته پالپوس) به بیرون از دیسک نشت کرده است. در تصاویر T۲-weighted، یک ماده روشن تر از دیسک کمر مشاهده میشود که به داخل کانال نخاعی نفوذ کرده و به عصبها فشار وارد میکند.
- مشخصه: در این وضعیت، دیسک کمر به طور مشخص از حالت طبیعی خارج شده و برآمدگی بزرگتر و بیشتر موضعی است.
۴جداشدگی دیسک کمر
- ظاهر در : آم آر آی در این حالت، بخشهای جداشدهای از دیسک کمر کاملاً از محل خود جدا شده و به داخل کانال نخاعی حرکت کردهاند. این قطعه جداشده معمولاً به صورت تودهای مجزا از دیسک اصلی دیده می شود ام آر آی. این توده را در نزدیکی نخاع یا ریشههای عصبی نشان میدهد.
- مشخصه: این نوع بیرون زدگی دیسک کمر شدیدترین حالت است و قطعات جداشده به وضوح در تصاویر قابل مشاهده هستند.
۵بیرون زدگی مرکزی دیسک کمر
- ظاهر در : ام آر آی در این نوع، دیسک کمر به سمت مرکز کانال نخاعی (مستقیم به عقب) برآمده است. در تصاویر ام آر آی، برآمدگی دیسک کمر به سمت نخاع مشاهده میشود، که میتواند نخاع را تحت فشار قرار دهد.
- مشخصه: برآمدگی در محور مرکزی دیسک کمر قرار دارد و بیشتر به ناحیه نخاع فشار میآورد.
۶بیرون زدگی جانبی دیسک کمر
- ظاهر در : ام آر آی در این حالت، بیرون زدگی دیسک کمر به سمت جانبی (کنارههای ستون فقرات) است ام آر آی. نشان میدهد که دیسک کمر به سمت عصبهای جانبی فشار وارد میکند که میتواند باعث درد تیرکشنده به پاها یا دستها شود.
- مشخصه: در این نوع، برآمدگی دیسک کمر به یک سمت متمایل است و بر عصبهای جانبی فشار میآورد.
۷بیرون زدگی پارامدیان دیسک کمر
- ظاهر در : ام آر آی برآمدگی دیسک کمر در ناحیه بین مرکز و طرفین کانال نخاعی است. در ام آر آی، برآمدگی به وضوح در نزدیکی مرکز، اما با اندکی انحراف به طرفین مشاهده میشود.
- مشخصه: این نوع برآمدگی دیسک کمر ممکن است بر ریشههای عصبی یا نخاعی تأثیر بگذارد و علائم مختلفی را ایجاد کند.
۸تغییرات دژنراتیو دیسک کمر
- ظاهر در : ام آر آی دیسک کمر به مرور زمان نازک میشوند و هیدراتاسیون (آبرسانی) خود را از دست میدهند. در تصاویر T۲-weighted، این دیسکها به رنگ تیره تر از حالت طبیعی ظاهر میشوند. دیسکهای کمر آسیب دیده ممکن است فشرده شوند و برآمدگیهای غیرطبیعی داشته باشند.
نتیجه گیری
تصویربرداری با ام آر آی کمر بهعنوان بهترین روش برای تشخیص بیرون زدگی دیسک کمر به شمار میآید، زیرا تغییرات در ساختار دیسک کمر، فشار بر نخاع و عصبها و دیگر بافتهای نرم بهوضوح قابل مشاهده است.